Wat is BPA?

Wat is BPA

BPA is de afkorting voor Bisfenol A. Het is een omstreden stof die in veel plastic producten voorkomt. Het veroorzaakt diverse gezondheidsproblemen.

BPA (bisfenol A) is een stof die voorkomt in plastic, zoals polycarbonaat. Polycarbonaat is een kunststof die we dagelijks tegen komen. Het is heel stevig is, maar tegelijkertijd ook licht qua gewicht en goedkoop. Het zit in CD’s, contactlenzen, plastic bakjes voor etenwaren, plastic servies en veel meer. Nog meer voorbeelden van producten waarin BPA zit.

Waarom is BPA gevaarlijk?

Het is omstreden omdat het een hormoonverstorende stof is. Het lijkt op het hormoon oestrogeen. Het kan leiden tot veel gezondheidsrisico’s waaronder onvruchtbaarheid. Volgens een onderzoek uit 2003 uit de VS is gebleken dat 93% van de mensen sporen van BPA in zijn urine heeft.

Hoe komt BPA in je lichaam terecht?

Voornamelijk door het eten van voeding waarin BPA is gelekt. Voedselverpakkingen die BPA bevatten “lekken” de stof in het eten. Denk niet alleen aan kunststof voedselverpakkingen. Want de binnenzijde van blikje is dikwijls afgewerkt met een kunststof laag om corrosie tegen te gaan. Drie keer raden? Ja, deze kunststof laag bevat ook BPA. Ook het bewaren van voedsel in plastic bakjes is een risico. Net als het drinken van water uit plastic flesjes.

Gezondheidsrisico’s van BPA op een rij:

  • Onvruchtbaarheid
  • Risico op obesitas
  • Verminderde productie van zaadcellen
  • Hyperactiviteit
  • Leerachterstand
  • Vervroegde puberteit
  • Verhoogde agressiviteit
  • Veranderingen in de hersenen
  • Afwijkend seksueel gedrag
  • Stimulatie van prostaatkankercellen
  • Voedselintolerantie
  • Verhoogde kans op infectieziektes
  • Overgewicht bij jonge kinderen (zie dit onderzoek)

Hoe kom je in aanraking met BPA?

Je komt dagelijks in aanraking met producten die BPA bevatten. Voorbeelden van producten waarin de stof verwerkt zit zijn: speelgoed, kassabonnen, verpakkingsmateriaal, inkt, cd’s, plastic flessen, plastic bestek, verf, tandvullingen. Maar denk ook aan ingeblikt voedsel. De binnenkant van blikjes is vaak bewerkt met een kunststof waarin BPA zit.

Baby’s en jonge kinderen

BPA is in kleine hoeveelheden al zeer schadelijk voor baby’s. Dit is ook door de Nederlandse en Belgische overheid erkend. Zo mogen er wettelijk gezien in Nederland & België geen babyflessen meer worden verkocht waarin BPA verwerkt zit.

Er is nu een minimaal niveau vastgesteld waarin baby’s met BPA in aanraking mogen komen. Maar recente dierstudies wijzen aan dat dit niveau nog te hoog ligt. De huidig normen zouden te hoog zijn waardoor het immuunsysteem van het ongeboren kind of jonge kind kan beschadigen.

Zwangere vrouwen

Zwangere vrouwen kunnen BPA overbrengen op de ongeboren vrucht. Het is dan ook vreemd dat verloskundigen en gynaecologen zwangere vrouwen niet op de hoogte brengen van de gevaren van BPA. In landen om ons heen (zoals Denemarken en Frankrijk) zijn overheden en instanties veel meer bezig met het vermijden van BPA. In Nederland wordt je als zwanger vrouw door de gynaecoloog, verloskundige of huisarts niet op de hoogte gebracht van de gevaren van BPA.

Is dat het nou echt zo gevaarlijk?

Dit blog is geen stennismakerij. Zembla heeft al 2 uitzendingen besteedt aan de risico’s. En diverse producenten maken alleen nog producten zonder BPA. Dit brengt extra kosten met zich mee. Zij willen zo goedkoop mogelijk produceren, voor een hoge winstmarge. Dus dat producenten deze kosten willen dragen om de risico’s (lees: aansprakelijkheid) uit te sluiten wil wel wat zeggen. Ook het RIVM heeft toegegeven dat de stof gevaarlijk is voor kinderen en zwangeren.

Ook overheden nemen risico’s serieus

Canada is het eerste land geweest dat actie heeft ondernomen op de schadelijke gevolgen van BPA. In 2008 heeft het de stof wettelijk verboden in babyflessen. Europa volgde dit voorbeeld al snel. Frankrijk heeft de risico’s van de BPA nog serieuzer genomen. Zij hebben naast babyflessen, deze stof ook verboden in verpakkingen van voedsel.

Frankrijk laat zien dat zij begrijpen dat de risico’s voor baby’s, niet alleen wordt voorkomen door de babyflessen BPA-vrij te maken. Zwangere vrouwen geven deze stof af aan de foetus als zij voeding eten waarin deze stof is gelekt. Ook landen als China en Maleisie hebben de stof inmiddels verboden in flessen voor baby’s.

Niets vastgelegd voor kinderen en volwassenen

Voor baby’s is er een wettelijke bepaling vastgesteld. Maar voor kinderen en volwassenen is er niets wettelijk vastgelegd in Nederland of België. Het is goed om zelf in de gaten te houden dat je BPA zoveel mogelijk vermijdt.

Langdurige gevolgen van BPA

Qua chemische structuur lijkt Bisfenol A lijkt op een synthetisch oestrogeen genaamd: diethylstilbestrol. Dit hormoon is in de jaren ’50 en ’60 geslikt door zwangere vrouwen om een miskraam te voorkomen. Dochters van vrouwen die dit hormoon hebben geslikt hebben hier ernstige ziektes aan over gehouden. Zoals een zeldzame vorm van vaginakanker en borstkanker. Dus de effecten van dit hormoon beperkt zich niet tot de eerste generatie.

Wat doet de Nederlandse overheid?

Het RIVM (Rijksinstituut voor Gezondheid en Milieu) wil dat er op korte termijn meer maatregelen komen zodat blootstelling aan BPA aanzienlijk wordt verminderd. Dit staat op de to-do list van het RIVM. Maar er zijn nog geen concrete stappen of voortgang hierover bekend.

Lees ook:

Hoe kan je BPA vermijden?

Wat moet je in de gaten houden m.b.t. baby en kind?

Plaats een reactie